BİK’E YENİDEN CEZA YETKİSİ VERİLDİ

DİYAR TİME– Basına yönelik düzenlemeleri de içeren Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilerek yasalaştı. Kanunla, Basın İlan Kurumu’nun (BİK) resmi ilan ve reklam verilen ya da bekleme süresinde bulunan gazete, dergi ve internet haber siteleri üzerindeki yetkileri yeniden düzenlendi. Buna göre, resmi ilan ve reklam alabilecek internet haber sitelerinin taşıması gereken vasıflar, haber sayısı, içerik, kadro, okur sayısı ve en az yayın hayatı süresi gibi başlıklarda BİK Genel Kurulu tarafından belirlenecek. Gazeteler için öngörülen ödevlere ilişkin hükümler de internet haber siteleri bakımından uygulanacak.

Kanunla, BİK Yönetim Kurulu’na; kanunda öngörülen vasıfları taşımayan veya ödevlerini yerine getirmeyen gazete, dergi ve internet haber siteleri hakkında 1 günden 10 güne kadar resmi ilan ve/veya reklam kesme yaptırımı uygulama yetkisi verildi. Aynı nitelikteki ihlalin bir yıl içinde tekrarlanması halinde yaptırım süresi artırılacak. İlk tekrarda 5 ila 15 gün, ikinci tekrarda 10 ila 20 gün, üçüncü ve sonraki tekrarlarda 15 ila 25 gün ilan ve reklam kesme cezası uygulanabilecek.

İhlalin bir ayı aşması halinde yaptırım gün sayısı bir kat artırılacak. Birden fazla ihlal varsa her biri için belirlenen süreler toplanacak; ancak bir defada uygulanabilecek toplam yaptırım 60 günü aşamayacak. Müeyyide kararlarına karşı idari yargı yoluna başvurulabilecek.

AYM iptal etmişti

Düzenlemenin kritik yönü, BİK’in daha önce Anayasa Mahkemesi’nin gündemine gelen ilan ve reklam kesme yetkisinin yeni bir çerçeveyle yeniden yasalaştırılması oldu. AYM, 2022’de verdiği pilot kararda, BİK’in çeşitli gazetelere verdiği resmi ilan ve reklam kesme cezalarının ifade ve basın özgürlüklerine müdahale oluşturduğunu belirtmiş, 195 sayılı Kanun’un 49. maddesinde hangi fiillerin nasıl cezalandırılacağının belirsiz bırakıldığını değerlendirmişti.

AYM, 2025’te de BİK’in ilan ve reklam kesme cezası vermesine ilişkin hükmü, yaptırım gerektiren fiillerin ve ceza miktarlarının yeterli açıklıkta düzenlenmediği gerekçesiyle iptal etmişti. Yeni kanunla bu yetki, yalnızca gazete ve dergiler için değil, internet haber sitelerini de kapsayacak biçimde yeniden düzenlendi. Muhalefet ise teklifin görüşmeleri sırasında düzenlemenin, AYM’nin iptal kararına rağmen BİK’e yeniden yaptırım yetkisi tanıdığı eleştirisini dile getirmişti.

Kriterleri BİK belirleyecek

Kanun uyarınca internet haber siteleri için resmi ilan ve reklam alma şartlarının ayrıntıları BİK Genel Kurulu tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenecek. Bu kapsamda sitelerin içerik üretim kapasitesi, okur sayısı, kadro yapısı ve yayın hayatı süresi gibi ölçütler resmi ilan sistemine dahil olmanın temel kriterleri arasında yer alacak. Böylece BİK’in resmi ilan ve reklam dağıtımı üzerindeki denetim ve yaptırım yetkisi, internet haber sitelerini de kapsayan daha geniş bir alana yayılmış oldu. HABER MERKEZİ